Zamknij

Korzystamy z plików cookies i umożliwiamy zamieszczanie ich osobom trzecim. Pliki cookie pozwalają na poznanie twoich preferencji na podstawie zachowań w serwisie. Uznajemy, że jeżeli kontynuujesz korzystanie z serwisu, wyrażasz na to zgodę. Poznaj szczegóły i możliwości zmiany ustawień w Polityce Cookies

 

Wywiady

Dlaczego Polacy nie szanują zabytków?

Dlaczego Polacy nie szanują zabytków? Rozmowa z autorką projektu “Tu Było, Tu Stało”

Na naszych oczach giną XIX-wieczne fabryczki i modernistyczne pawilony, a ich miejsce zajmują nowe, większe inwestycje, często bez wyrazu i architektonicznego polotu. Zabytkom coraz trudniej obronić się przed dynamicznym rozwojem miasta. Dlaczego tak się dzieje, rozmawiam z Patrycją Jastrzębską, autorką projektu “Tu Było Tu Stało” prezentującego skalę wyburzeń cennych budynków Warszawy

Agnieszka Rumińska: Starasz się chronić najcenniejsze okazy warszawskiej architektury przed zapomnieniem, jak zaczęła się Twoja przygoda z zabytkami?

Patrycja Jastrzębska: Właściwie wszystko zaczęło się dawno temu, nawet nie w kontekście ochrony zabytków, ale zainteresowania. Stąd pewnie pomysł na studia historii sztuki, które ukończyłam u prof. Waldemara Baraniewskiego. W swojej pracy przede wszystkim staram się zwrócić uwagę na pewne nieodwracalne procesy, które dzieją się w mieście, a dotyczą często niezwykle cennej architektury. Moja rola jest tu pośrednia, to znaczy nie uczestniczę w akcjach przypinania się do koparki, nie piszę wniosków o wpis do rejestru danego budynku. Staram się raczej dokumentować, zachować pamięć o tych obiektach. Pokazać co straciliśmy, chociaż oczywiście, to historia ostatecznie zweryfikuje te straty.

Jak wpadłaś na pomysł stworzenia drukowanej mapy wyburzonych warszawskich zabytków? To już druga edycja

- Wszystko zaczęło się od internetowej mapy Google „Tu było, tu stało”, która wystartowała w ramach festiwalu Warszawa w Budowie 2 w 2010 roku. Znalazły się na niej obiekty, które zostały wyburzone po 1989 r. w stolicy, cenne ze względu na swoją wartość artystyczną, historyczną bądź kulturową. Cezura roku 89. jest niezwykle ważna, to czas transformacji, przejścia od socjalizmu do gospodarki wolnorynkowej z wszystkimi jej plusami i minusami. Generalnie od lat 90. obserwujemy tzw. „wolną amerykankę” w inwestycjach budowlanych. Truizmem jest tu mówienie po raz kolejny o braku planowania, chaosie przestrzennym. Ale ten stan trwa od wielu lat i niewiele się w tej kwestii zmienia!

Wracając do mapy: rozwinięciem pomysłu była mapa drukowana. W 2011 r. wydaliśmy jej pierwszą część. Znalazły się tu takie perły architektury jak: Supersam, Pawilon Chemii, Kino Moskwa. Duża popularność akcji sprawiła, że postanowiliśmy wydać kontynuację. Najnowsza mapa jest uzupełnieniem poprzedniczki i daje pełniejszy obraz wyburzeń dokonywanych po 1989 roku w Warszawie. Znalazło się na niej kolejnych 20 obiektów, które zniknęły lub zostały przekształcone w sposób zacierający ich wartości architektoniczne.

Zdaję sobie oczywiście sprawę, że obraz strat nie jest pełny, bo wciąż następują nowe wyburzenia, często też budynki są przebudowywane tak, że ciężko doszukać się w nich pierwotnego założenia architekta. Można powiedzieć, że taką mapę mogłabym spokojnie wydawać co roku, wciąż z nowymi przykładami znikających zabytków.

Myślisz, że twoja mapa pomoże podnieść świadomość problemu?

- Wierzę w siłę działań oddolnych, może nie tak efektownych, nie przynoszących od razu efektu, ale powoli, choć w niewielkim stopniu wpływających na zmianę świadomości. Mam nadzieję, że projekt „Tu było, tu stało” właśnie tak zadziała. W tym celu organizuję także debaty dotyczące kwestii wyburzeń zabytkowej tkanki miasta, przestrzennego kształtowania miasta, ochrony zabytków itp. Co cieszy, zawsze przychodzi na nie naprawdę dużo osób w pełnym przekroju wiekowym.

Projekt „Tu było, tu stało” żyje i codziennie się rozwija, głównie za sprawą naszego profilu na Facebooku “Tu było, tu stało” i internetowej mapie Google (dostępnej na stronie www.maslaw.org.pl). Zachęcam wszystkich do jego odwiedzania i dodawania swoich propozycji budynków zagrożonych wyburzeniem lub też bezpowrotnie utraconych.

Więcej na:

 

 

 

comments powered by Disqus

2014/01/28

Autor: BRYLA PL

< >