Zamknij

Korzystamy z plików cookies i umożliwiamy zamieszczanie ich osobom trzecim. Pliki cookie pozwalają na poznanie twoich preferencji na podstawie zachowań w serwisie. Uznajemy, że jeżeli kontynuujesz korzystanie z serwisu, wyrażasz na to zgodę. Poznaj szczegóły i możliwości zmiany ustawień w Polityce Cookies

 

W Polsce

GALERIA SZTUKI ŚREDNIOWIECZNEJ

 

Najbogatszą i najbardziej różnorodną kolekcję sztuki średniowiecznej w Polsce, należącą do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, można oglądać w zupełnie nowej, wyjątkowej oprawie. Słynne dzieła – takie jak: Piękna Madonna z Wrocławia, Poliptyk Grudziądzki, Poliptyk Zwiastowania z Jednorożcem, Tryptyk z legendą świętego Stanisława Biskupa z Pławna czy monumentalny ołtarz z Pruszcza Gdańskiego – prezentowane są w nowoczesnej i atrakcyjnej dla współczesnego odbiorcy aranżacji. Za projekt, pozwalający na nowo odkryć świat wyobrażeń sztuki średniowiecznej i wielość jej funkcji, odpowiada młody, utytułowany zespół warszawskiej pracowni architektonicznej WWAA.

W Galerii Sztuki Średniowiecznej MNW znajdują się głównie obiekty z okresu późnego średniowiecza (XIV–XVI w.), pochodzące z różnych regionów dzisiejszej Polski, a także kilka eksponatów z zachodu Europy. Są to dzieła, które pierwotnie przeznaczone były niemal wyłącznie do kościołów. Ekspozycja została zaprojektowana tak, aby widzowie mogli jak najlepiej zrozumieć rolę sztuki w życiu religijnym czasów średniowiecza – w epoce, w której nie istniało pojęcie sztuki we współczesnym znaczeniu. W galerii zobaczymy imponujące ołtarze skrzydłowe, rzeźby zdobiące tzw. belki tęczowe, filary, jak również liczne obiekty mniejszych rozmiarów: sprzęty liturgiczne, ołtarzyki, obrazy i rzeźby przeznaczone do prywatnej modlitwy. Prezentacja tak różnorodnych dzieł pozwoli poznać niemal pełen obraz wielu dziedzin sztuki: malarstwa, rzeźby drewnianej, kamiennej i alabastrowej oraz rzemiosła artystycznego. Wbrew dotychczasowym podziałom na techniki, galeria przybliży widzowi średniowieczną kulturę wizualną, w której w przestrzeni świątyni istniały obiekty o zróżnicowanym charakterze.

Warunki ekspozycji muzealnej nie oddadzą w pełni tego, jak pierwotnie funkcjonowały dzieła, ale sposób prezentacji powinien sprzyjać refleksji o funkcjach i sposobach niegdysiejszego operowania przedmiotami sztuki – opowiada Antoni Ziemba, kurator Zbiorów Dawnej Sztuki Europejskiej MNW – Na ekspozycji niemal wszystkie obiekty można obejść lub przynajmniej obejrzeć z tyłu. Ważne jest bowiem ukazanie materii dzieł, także ich rewersów, nieopracowanych i ujawniających surowe drewno bądź inny materiał.

Aranżacja przestrzeni wystawienniczej powierzona pracowni architektonicznej WWAA (laureaci wielu nagród, m.in. za Pawilon Polski na Expo w Szanghaju 2010) nie ma naśladować wnętrza kościelnego, lecz sprawiać, że niezwykłe dzieła sztuki średniowiecznej przemówią same za siebie. Dzięki nowym rozwiązaniom konstrukcyjnym poliptyki skrzydłowe, takie jak słynny Poliptyk Grudziądzki są dostępne ze wszystkich stron, łącznie z rewersami skrzydeł, które do tej pory nie były widoczne dla widzów. Zwiedzający będą mogli poznać pełne programy ikonograficzne monumentalnych dzieł. Istotną zmianą w przestrzeni ekspozycji jest odsłonięcie okien z widokiem na dziedziniec muzeum i zniesienie wtórnych podziałów wewnętrznych pomieszczeń. Przywrócono tym samym dawny, zabytkowy kształt sal zaprojektowanych przez Tadeusza Tołwińskiego, twórcę gmachu MNW.

Rozwiązania przestrzenne i materiały wybrane przez architektów tworzą minimalistyczną oprawę, służącą doskonałej prezentacji eksponatów i nie stanowiącą dla nich konkurencji. Ciemny, grafitowy kolor ścian oraz surowe metalowe nośniki eksponatów podkreślają ich wagę, wysuwają je na pierwszy plan. Wielką rolę odgrywa światło: sztuczne (reflektorowe) łączy się z naturalnym (zewnętrznym), eksponując lśnienia złotych teł na obrazach i rzeźbach.

Instytucją finansującą projekt było Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Mecenasem Galerii jest PKO Bank Polski.

 WWAA o projekcie aranżacji Galerii Sztuki Średniowiecznej MNW

Zbiory Galerii Sztuki Średniowiecznej to niezwykle cenne i wizualnie atrakcyjne obiekty, z których ponad sto zostało wybranych do stałej ekspozycji. Przestrzeń galerii obejmuje trzy sale w amfiladzie – ich wydłużone rzuty, a także proporcje, rytm i wielkość wnęk okiennych tworzą dla średniowiecznych dzieł niepowtarzalną oprawę. Głównym celem naszego projektu było więc podkreślenie architektury obiektu, a w północnej sali zapewnienie widoku na dziedziniec im. Stanisława Lorentza, tak by zwiedzający mieli świadomość założeń przestrzennych całego budynku Muzeum.

Na minimalistyczną aranżację składają się m.in. zaprojektowane z dwóch warstw perforowanej blachy przesłony okien, które tworzą delikatnie migotliwy wzór i światłocieniowy efekt na posadzce. Stonowana, ciemna kolorystyka całej galerii została również podporządkowana naczelnej idei wyeksponowania w optymalny sposób prezentowanych dzieł, gdzie zarówno sam materiał (drewno, polichromia, alabaster, brąz), jak i detale wykonania wymagają niezwykle precyzyjnego oświetlenia i tła, które nie rozprasza uwagi widza.

Ekspozytory, na których umieszczono obiekty, to wygięte z jednego arkusza blachy delikatne wizualnie konstrukcje, gdzie oprócz samej formy istotny jest detal szlifowanych krawędzi. Każdy z nich ma niepowtarzalną formę, dopasowaną do konkretnego dzieła. Wysiłek włożony w projekt i wykonanie tak zróżnicowanych eskpozytorów jest dalekim echem kunsztu wykonania samych eksponatów.

Projekt aranżacji Galerii Sztuki Średniowiecznej MNW opracował zespół
w składzie: Natalia Paszkowska, Marcin Mostafa, Boris Kudlička, Michał Bartnicki.

 

Źródło: materiały prasowe MNW

Zdjęcia: Jacek Górka

 

 

 

comments powered by Disqus

2013/12/30

Autor: Jacek Górka

< >